Παροιμίες που σιγά σιγά χάνονται...

Κορυφαία παροιμία που  λέγεται για να δείξει την πολύ δύσκολη θέση που βρίσκεται κάποιος:

"Φιδ΄  να σι  δαγκασ΄   για   γάδαρους να σι γαμίσ΄"

Ότι και να συμβεί την πάτησες.....
Σύμφωνα με διηγήσεις της συγχωρεμένης γιαγιάς μου  ήταν κάποτε ένας τεμπέλης αγρότης ο οποίος έβαζε την οικογένεια του να δουλεύει στα χωράφια κι αυτός  καθόταν όλη μέρα στο χαγιάτι και έπινε ούζο. Το σπίτι όπου έμεναν ήταν σε άθλια κατάσταση. Η στέγη ιδιαίτερα κάθε που έβρεχε  έτρεχε το νερό μέσα στο σπίτι σε τέτοιο  βαθμό που ήταν αδύνατο να ζήσεις εκεί μέσα.
Μια μέρα λοιπόν τύφλα στο μεθύσι ο τεμπέλης αγρότης κοιτάει μια την ετοιμόροπη στέγη του σπιτιού του και μια τα διψασμένα για νερό χωράφια του και λέει:

Άμα βρέξ΄ που θα πάμ  κι αν δε βρέξ΄ τι θα κάνουμ....

Η ανάτριχα.

Έχει κανείς ακουστά τη λέξη "ανάτριχα"; Πιθανόν, αλλά θα πρέπει να έιναι 40 και πάνω. Η ανάτριχα λοιπόν ήταν μια μέθοδος ξεματιάσματος. Το ενδιαφέρον σ΄ αυτή είναι πως ενσωματώνει αρχαία παγανιστικά στοιχεία τα οποία η νέα θρησκεία προσπάθησε να εξαφανίσει. Θυμάμαι λοιπόν τη γιαγιά μου πριν 30-40 χρόνια με το που με έβλεπε να είμαι "ζαμπούνς" δηλαδή αδιάθετος το πρώτο πράγμα που επιχειρούσε ήταν η ανάτριχα. Στην αρχή έψαχνε ένα φορεμένο παντελόνι από κάποιο ενήλικο αρσενικό της οικογένειας (πατέρας ή παππούς). Όταν το έβρισκε το γυρνούσε ανάποδα και το έπιανε από τα μπατζάκια. Εγώ ήδη είχα πάρει θέση, ξαπλωμένος ανάσκελα, αφού ήξερα τι θα ακολουθήσει.
Στη συνέχεια η γιαγιά περνούσε το παντελόνι τρεις φορές από πάνω μου ψελίζοντας τα "μυστικά λόγια" τα οποία υπέθετα πως ήταν πρασευχές αφού από την κίνηση των χειλιών της καταλάβαινα το όνομα του Χριστού και της Παναγίας.
Σημαντικό στοιχείο αυτής της μεθόδου ξεματιάσματος είναι η χρήση της της ζωοποιού δύναμης του αρσενικού της βαρβατίλας, της αρχιδίλας που αναδίδει το φορεμένο παντελόνι του. Μια πρακτική που  πιθανόν να ανάγεται  στη λατρεία του Πάνα και η οποία πέρασε  μέσω της παράδοσης κι ενσωματώθηκε π.χ. στην ανάτριχα. Παρόμοιες πρακτικές συναντάμε και σε άλλες περιπτώσεις σε μύθους και διηγήσεις αλλά θ'  αναφερθώ σ' αυτές σε επόμενο post.
"Πρέπ'  να ρουτήσου τη θειά μ' τ' Σουτήρου γιατί δε τα θμούμι καλά..."